Wimax

Wimax is een radiotechnologie, een technologie voor IP-gebaseerd communicatieverkeer. Wimax staat voor Worldwide Interoperability for Microwave Access en is gebaseerd op de 802.16-standaard van de toonaangevende technologieorganisatie Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE). Er bestaan twee versies: D en E.

Afgelegen gebieden
De D-variant is de 'vaste' versie. Daarmee kunnen punt-tot-multipunt-verbindingen worden opgezet. De vaste versie wordt gebruikt om UMTS-masten en wifi-hotspots draadloos aan te sluiten op een vast netwerk. Dat gebeurt veelal op plaatsen waar geen directe verbinding met het (eigen) fysieke net mogelijk is. Daarom wordt het signaal via Wimax verlengd en wordt elders verbinding met een vast net gezocht. Daarnaast kan de D-variant worden gebruikt om afgelegen gebieden van internetaansluitingen te voorzien. In de ideale situatie zijn afstanden te overbruggen van tien tot vijftien kilometer.

Deze vaste versie kent ook een enigszins mobiele variant. Die staat 'nomadisch' gebruik toe. Binnen het bereik van een Wimax-mast kan de gebruiker zich vrij bewegen. Als hij zich buiten de cel begeeft, gaat de verbinding verloren.

Onbeperkt mobiel
De andere versie, de E-variant, wordt ook wel aangeduid als mobiele Wimax en is van een geheel andere orde dan de D-variant. Het praktisch bereik is slechts enkele kilometers, maar dat is minder van belang voor de exploitant van deze licentie. Immers, hoe meer consumenten er in een gebied wonen, hoe meer masten men zal installeren om een gegarandeerde kwaliteit te kunnen bieden. Anders dan met de vaste Wimax-variant, is het met de mobiele variant wel mogelijk om onbeperkt te reizen met een Wimax-ontvanger (telefoon, pda, computer) zonder de verbinding te verliezen. Dat is het best te vergelijken met het cel hand-over concept uit de mobiele telecomwereld. Ook met mobiele Wimax kan men in een rijdende auto of trein onafgebroken communiceren.

Volwassen
"De E-variant van Wimax en UMTS zijn directe concurrenten van elkaar", zegt Jan de Nijs van TNO Telecom. "Wimax maakt niet zozeer andersoortige diensten mogelijk, maar dezelfde diensten die wellicht goedkoper zijn. Er komt immers prijsconcurrentie op het gebied van mobiel breedband, via Wimax, UMTS en zijn opvolger HSDPA."

Als de Wimax-markt volwassen is, wat nog jaren duurt, heeft de consument een grotere keuze uit aanbieders en technologie wat betreft landelijk dekkende mobiele breedbanddiensten. Dat zijn diensten zoals mobiel internet, VoIP (goedkope internettelefonie) en mobiele televisie.

Stevige marktpositie
In april 2001 verenigden fabrikanten van chips en radioapparatuur zich in het Wimax Forum om standaardisering te bespoedigen op tal van fronten, waaronder hardware, quality of service, veiligheid en frequentiegebruik. Hun inspanningen leidden ertoe dat nu de eerste generatie deels gecertificeerde apparatuur op de markt komt

Partijen als Alcatel, Intel, Motorola en Samsung trekken internationaal hard aan de ontwikkeling en productie van Wimax-apparatuur. Intel investeerde halverwege 2006 honderden miljoenen euro's in bedrijven die een Wimax-licentie verwierven bij hun lokale overheid. Jan de Nijs: "Intel en de andere fabrikanten slaagden er onvoldoende in een stevige marktpositie te verwerven in GSM, GPRS en UMTS. Via Wimax proberen ze dat te herstellen."

Geen optie
In Nederland zijn twee Wimax-licenties in gebruik, bij Casema tot eind 2008 en bij Enertel/Worldmax tot eind 2015. Hoewel Enertels licentie alleen voor vaste verbindingen is bedoeld, denkt het bedrijf dat de regelgeving binnen drie jaar dermate is veranderd dat het ook mobiele diensten mag aanbieden.

Kabelbedrijf Casema wil voor eind 2008 een volledig werkend mobiel breedbandig netwerk. "De aanleg daarvan kost naar schatting een kwart van wat het kost om een UMTS-net aan te leggen", aldus directeur Strategie Mirko Mensink. "Wij willen landelijk breedbandige mobiele datadiensten kunnen aanbieden." Als het aan Casema ligt, kan het de klant vanaf 2008 mobiele VoIP aanbieden. Mensink: "Daartoe moet je óf een mobiele telecomaanbieder overnemen óf een Mobile Virtual Network Operator-constructie aangaan óf kijken naar nieuwe technologie. De eerste twee zijn geen optie, dus biedt Wimax uitkomst. Een bijkomend voordeel is dat een Wimax-operator vrij goed het kwaliteitsniveau per applicatie kan regelen."

Geleerd van GSM
Jan de Nijs verwacht dat de opkomst van Wimax sneller zal gaan dan destijds bij GSM. "Om tot een volwassen markt te komen, is een leerproces nodig. Men heeft de leerervaring uit het GSM-verleden." Casema-directeur Mensink: "Bij de hardwarefabrikanten zie je nu dat ze de E-versie, mobiele Wimax, versneld doorontwikkelen. Het is een baanbrekende technologie waarin we nu al veel investeren qua commercie, techniek en samenwerkingsverbanden. We hebben aanzienlijk wat mensen in dienst die voorheen bij een mobiel telecombedrijf werkten."

De Nijs over de impact van Wimax op de huidige markt: "Wimax-ontwikkelingen staan, in de brede zin, in het teken van convergentie. 'Vaste' operators gaan er iets bij doen, mobiele operators gaan door met wat ze hebben, UMTS en HSDPA."